Hen

jaki cel?
droga jest celem

Świętość i odprężenie

zachowuj Boskość
i puszczaj zwyczajność 

Sprawdzalne

Te rzeczy, które widzisz mogą być,
a jakie w istocie są,
niech ci objawi Bóg.

Jaśmin

Jaśmin znałem, widziałem, czułem
w niejednej postaci.
Nazwany stał się ograniczony
tylko do gatunku,
kiedy w rzeczywistości, poza nazwami,
roztacza swoje piękno i woń
ponad gatunkami.

Patrzę, czuję,
słyszę jak jest nazywany,
ale dla mnie nie ma nazwy
i tylko taki jest piękny i wonny,
nieuchwytny,
naprawdę ciekawy.

Ostróżka

Ostróżka
ostrzy różki
na kwiat piękny
narzucono sposób
widzenia i odczuwania
bez nazwy
ostróżka
nie ma rożków
ani nic nie ostrzy
 

Niezależność dzieł

Nóż
kaleczący ciało
dobry do krojenia chleba

Trucizna
zwalająca z nóg
dobra do leczenia chorób

Chwast
zaśmiecający pola
dobry na podpałkę

W każdym dziele
dwa oblicza
dobrze je rozpoznaj
i roztropnie użyj

Wolność sztuki

   Czy sztuce wszystko wolno? Wszystko wolno poza złem. Nie może sztuka zabijać, nie może cudzołożyć, nie może kraść, nie może dawać kłamliwego świadectwa. Nie jest dopuszczalne, aby w ramach sztuki usprawiedliwiano zło. Ktoś mógłby w podobny sposób usprawiedliwić wszelki zły czyn i powiedzieć: „to jest sztuka, pokaz, przedstawienie, taki performance”. Niedawno w Ukrainie zestrzelono samolot i zabito wielu ludzi. Co byśmy powiedzieli, gdybyśmy usłyszeli, że to sztuka, że zostało to zrobione na pokaz, że jest to tylko takie przedstawienie? Ta sztuka, która jest pokazem przemocy – ta sztuka szatańska, krzywdząca, kpiąca i gorsząca, nie może być uznana i popierana. Zło należy usunąć ze swego otoczenia, tak jak sprząta się i porządkuje własne mieszkanie. „Usuniesz zło z Izraela” (Pwt 17,12).

   Jak rozpoznać dobrą i złą sztukę? Tak jak dobre i złe czyny – po owocach. Dobra sztuka, jak dobre czyny, przynosi dobre skutki, takie jak pokój, świadomość i umocnienie w dobru. Zła wywołuje wzburzenie, zamęt i utrwalenie błędów. Ocena wymaga jednak mądrości, a postępowanie względem złej sztuki – wielkiej roztropności. Z tym jest podobnie jak z chwastem rosnącym na polu pszenicy. Należy poczekać aż pszenica i chwast dojrzeją, i wtedy oddzielić jedno od drugiego, aby przypadkiem wyrywając przedwcześnie chwast, nie wyrwać z nim razem pszenicy. Ponieważ gdy jeszcze rosną, trudno je od siebie odróżnić (por. Mt 13,24-30.36-43). Również sztuka rozwija się aż dojrzeje – aż dojdzie do świadomości widza, tak że jest on w stanie zobaczyć co ona wypuszcza – owoc pożywny, czy niezjadliwy.