środa, 15 sierpnia 2018
poniedziałek, 13 sierpnia 2018
(101) Cztery Ewangelie i Poemat Boga-Człowieka: Sieć i połów
47
Dalej,
podobne jest królestwo niebieskie do sieci, zarzuconej w morze i
zagarniającej ryby wszelkiego rodzaju. 48
Gdy
się napełniła, wyciągnęli ją na brzeg i usiadłszy, dobre
zebrali w naczynia, a złe odrzucili. 49
Tak
będzie przy końcu świata: wyjdą aniołowie, wyłączą złych
spośród sprawiedliwych 50
i
wrzucą ich w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
(Mt 13,47-50)
47
Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία
τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς
τὴν θάλασσαν καὶ ἐκ παντὸς γένους
συναγαγούσῃ· 48
ἣν ὅτε ἐπληρώθη ἀναβιβάσαντες
ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν καὶ καθίσαντες
συνέλεξαν τὰ καλὰ εἰς ἄγγη, τὰ δὲ
σαπρὰ ἔξω ἔβαλον. 49
οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ
τοῦ αἰῶνος· ἐξελεύσονται οἱ ἄγγελοι
καὶ ἀφοριοῦσιν τοὺς πονηροὺς ἐκ
μέσου τῶν δικαίων 50
καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν
κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ
κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (Mt 13,47-50)
Rybacy
wypłynęli na głęboką wodę i zarzucili w morze swe sieci, a po
stosownym czasie wyciągnęli je na brzeg. Z wielkim trudem
wypełniali w ten sposób pracę nakazaną im przez pana. On bowiem
obarczył ich [zadaniem] dostarczania do jego miasta ryb
najwyśmienitszych. Powiedział im: „Nie wyciągajcie na ląd ryb
szkodliwych lub złego gatunku. Wrzucajcie je ponownie w morze. Inni
rybacy je wezmą. Pracują dla innego pana, zaniosą je do jego
miasta, bo tam je się to, co szkodliwe, i to, co powoduje, że coraz
straszniejsze staje się miasto mojego nieprzyjaciela. Do mojego
miasta – pięknego, promiennego, świętego – nie może wchodzić
nic, co jest niezdrowe”.
Wyciągnąwszy
sieci na brzeg, rybacy zaczęli sortowanie. Ryby były liczne, o
rozmaitym wyglądzie, wielkości i kolorze. [Niektóre] były piękne
z wyglądu, lecz posiadały wiele ości i niedobry smak. Ich gruby
brzuch pełen był mułu, robactwa, rozkładających się roślin,
które nasilały niedobry smak. Inne, przeciwnie, miały nieprzyjemny
wygląd, pysk przypominający złoczyńcę lub koszmarną zjawę,
lecz rybacy wiedzieli, że ich mięso jest wyśmienite. Na inne,
ponieważ były bezwartościowe, nie zwracali uwagi. Rybacy
pracowali, pracowali... Kosze były już napełnione wspaniałymi
rybami, a w sieciach pozostały ryby bez wartości. „Już
wystarczy. Kosze są pełne. Rzućmy całą resztę w morze” –
stwierdziło wielu rybaków. Jeden z nich jednak – ten, który
niewiele mówił, podczas gdy inni chwalili lub wyśmiewali ryby,
jakie wpadały im w ręce – nadal szukał w sieci pomiędzy małymi
rybkami. Znalazł jeszcze dwie lub trzy ryby, które położył na
innych, w koszach. „Ależ co robisz?” – pytali jedni, [a inni
dodawali:] – „Przecież kosze są pełne wspaniałych [ryb].
Uszkadzasz je, wkładając na górę w poprzek tę biedną rybę.
Wydaje się, że chcesz, aby uznano ją za najpiękniejszą”. „Nie
przeszkadzajcie mi. Znam ten gatunek ryb i wiem, jaką dają korzyść
i przyjemność”.
Oto
przypowieść, którą kończy błogosławieństwo pana dla rybaka
cierpliwego, milczącego, znającego się na rzeczy, dla rybaka,
który potrafił rozróżnić w masie najlepsze ryby.
A
teraz posłuchajcie Mojego wyjaśnienia [przypowieści]:
Władcą
pięknego, promiennego, świętego miasta jest Pan. Miasto to
Królestwo Niebieskie. Rybacy to Moi apostołowie. Ryby w morzu to
ludzkość, w której znajdują się wszelkie rodzaje osób. Dobre
ryby to święci.
Panem
straszliwego miasta jest szatan. Ohydne miasto to piekło. Jego
rybacy to świat, ciało, złe namiętności, wcielone w sługi
szatana duchy, czyli demony bądź ludzie, czyli tacy ludzie, którzy
psują swych bliźnich. Złe ryby to ludzie niegodni Królestwa
Niebieskiego: potępieni.
Pomiędzy
tymi, którzy łowią dusze dla Miasta Bożego, zawsze znajdą się
tacy, którzy będą rywalizować z wytrwałą umiejętnością
rybaka. On potrafi nie ustawać w poszukiwaniach właśnie w tych
pokładach ludzkości, z których inni, towarzysze bardziej
niecierpliwi, podnieśli jedynie to, co wydawało się dobre na
pierwszy rzut oka. I niestety, będą też rybacy, którzy,
roztargnieni lub gadatliwi – sortowanie zaś wymaga uwagi i
milczenia, aby usłyszeć głosy dusz i nadprzyrodzone wskazówki –
nie ujrzą dobrych ryb i stracą je. I będą też tacy, którzy z
powodu zbyt wielkiej zaciętości odrzucą dusze, które nie są
doskonałe z zewnątrz, lecz wspaniałe w całej reszcie.
Czy
ma dla was znaczenie, że jedna z ryb, jakie łowicie dla Mnie, nosi
znaki minionych walk, pokazuje blizny wywołane tak licznymi
przyczynami, które jednak nie uszkodziły jej ducha? Czy was to
obchodzi, że jedna z nich, chcąc się uwolnić od nieprzyjaciela,
zraniła się i ukazuje się ze swymi ranami, a jej wnętrze ujawnia
jasną wolę przynależenia do Boga? Dusze doświadczone – dusze
pewne... Bardziej niż te, które są jak dzieci chronione przez
pieluszki, kołyskę, matkę, które śpią nakarmione i dobre lub
uśmiechają się spokojne, lecz które potem, po dojściu do
pełniejszej rozumności, z wiekiem i w zmiennych kolejach życia,
jakie nadchodzą, mogą boleśnie zaskoczyć odstępstwami od [zasad]
moralnych.
Przypominam
wam przypowieść o synu marnotrawnym.200
Usłyszycie jeszcze inne, będę się bowiem wciąż starał, żeby
przeniknęła was prawość rozeznawania w dziedzinie badania sumień
i wybierania sposobu kierowania sumieniami. Każde z nich jest
wyjątkowe, a w konsekwencji ma swój szczególny sposób odczuwania
i reagowania na pokusy i pouczenia. Nie sądźcie, że jest łatwo
dokonać sortowania dusz. Jest całkiem inaczej. To wymaga duchowego
oka całkowicie oświetlonego Boskim światłem; to wymaga
inteligencji przenikniętej Bożą mądrością; to wymaga posiadania
cnót w stopniu heroicznym, a przede wszystkim – miłości. To
wymaga zdolności koncentrowania się na rozmyślaniu, gdyż każda
dusza jest [jakby] przyciemnionym tekstem, który trzeba przeczytać
i przemyśleć. To wymaga stałej łączności z Bogiem i zapomnienia
o wszelkich egoistycznych korzyściach. Żyć dla dusz i dla Boga.
Przezwyciężyć uprzedzenia, niechęci, antypatie. Być łagodnym
jak ojcowie i niezłomnym jak wojownicy. [Powinniście być] łagodni,
żeby doradzać i przywracać odwagę; nieugięci, żeby powiedzieć:
„Tego nie wolno i nie zrobisz tego” lub: „To jest dobre i to
zrobisz”. Ponieważ – przemyślcie to dobrze – wiele dusz
zostanie wrzuconych w bagna piekielne. Jednak nie będą tam
wyłącznie dusze grzeszników. Będą tam także dusze
ewangelicznych rybaków: dusze tych, którzy uchybili swojej
posłudze, przyczyniając się do zguby wielu duchów.
Nadejdzie
dzień, ostatni dzień na ziemi, pierwszy dzień Jeruzalem
doskonałego i wiecznego, gdy aniołowie, jak rybacy z przypowieści,
oddzielą sprawiedliwych od złych, aby na polecenie nieubłaganego
Sędziego dobrzy poszli do Nieba, a źli – w ogień piekielny.
Wtedy zostanie poznana prawda o rybakach i o tych, których wyłowili.
Skończy się obłuda i lud Boży ukaże się taki, jaki jest, ze
swymi przywódcami oraz z tymi, których ocalili. Ujrzymy wtedy, że
bardzo wielu z tych, którzy zewnętrznie są najmniej znaczący lub
zewnętrznie najbardziej sponiewierani, stanowią wspaniałość
Nieba. [Zobaczymy też], że rybacy spokojni i cierpliwi są tymi,
którzy uczynili najwięcej, i teraz jaśnieją jak drogocenne
kamienie – dzięki tym wszystkim, których ocalili. Opowiedziałem
i wyjaśniłem przypowieść. (III (cz.
3–4), 102: 31 lipca 1945. A,
5847-5862)
200 Zob. wizja nr 66 w opublikowanej przez „Vox Domini” Księdze
III, część 1-2.
Dei
pescatori uscirono al largo e gettarono nel mare la loro rete, e dopo
il tempo dovuto la tirarono a bordo. Con molta fatica compivano così
il loro lavoro per ordine di un padrone che li aveva incaricati di
fornire di pesce prelibato la sua città, dicendo loro anche: "Però
quei pesci che sono nocivi o scadenti non state neppure a
trasportarli a terra. Ributtateli in mare. Altri pescatori li
pescheranno e, poiché sono pescatori di un altro padrone, li
porteranno alla città dello stesso, perché là si consuma ciò che
è nocivo e che rende sempre più orrida la città del mio nemico.
Nella mia, bella, luminosa, santa, non deve entrare nulla di
malsano". Tirata perciò a bordo la rete, i pescatori iniziarono
il lavoro di cernita. I pesci erano molti, di diverso aspetto,
grossezza e colore. Ve ne erano di bell'aspetto, ma con una carne
piena di spine, dal cattivo sapore, dal grosso buzzo pieno di
fanghiglia, di vermi, di erbe marce che aumentavano il sapore cattivo
della carne del pesce. Altri invece erano di brutto aspetto, un muso
che pareva il ceffo del delinquente o di un mostro da incubo, ma i
pescatori sapevano che la loro carne è squisita. Altri, per essere
insignificanti, passavano inavvertiti. I pescatori lavoravano,
lavoravano. Le ceste erano colme di pesce squisito ormai e nella rete
erano i pesci insignificanti. "Ormai basta. Le ceste sono colme.
Gettiamo tutto il resto a mare", dissero molti pescatori. Ma
uno, che poco aveva parlato, mentre gli altri avevano magnificato o
deriso ogni pesce che capitava loro fra le mani, rimase a frugare
nella rete e tra la minutaglia insignificante scoperse ancora due o
tre pesci, che mise al disopra di tutti nelle ceste. "Ma che
fai?", chiesero gli altri. "Le ceste sono complete, belle.
Tu le sciupi mettendovi sopra per traverso quel povero pesce li.
Sembra che tu lo voglia celebrare come il più bello".
"Lasciatemi fare. Io conosco questa razza di pesci e so che
rendimento e che piacere danno. Questa è la parabola, che finisce
con la benedizione del padrone al pescatore paziente, esperto e
silenzioso, che ha saputo discernere fra la massa i migliori pesci.
Ora
udite l'applicazione di essa. Il padrone della città bella, luminosa
e santa, è il Signore. La città è il Regno dei Cieli. I pescatori,
i miei apostoli. I pesci del mare, l'umanità nella quale è presente
ogni categoria di persone. I pesci buoni, i santi. Il padrone della
città orrida è Satana. La città orrida, l'Inferno. I suoi
pescatori, il mondo, la carne, le passioni malvagie incarnate nei
servi di Satana sia spirituali, ossia demoni, sia umani, ossia uomini
che sono i corruttori dei loro simili. I pesci cattivi, l'umanità
non degna del Regno dei Cieli: i dannati. Fra i pescatori delle anime
per la Città di Dio ci saranno sempre quelli che emuleranno la
capacità paziente del pescatore che są perseverare nella ricerca,
proprio negli strati dell'umanità, dove altri suoi compagni, più
impazienti, hanno levato solo le bontà che appaiono tali a prima
vista. E vi saranno purtroppo anche pescatori che, per essere troppo
svagati e ciarlieri, mentre il lavoro di cernita esige attenzione e
silenzio per udire le voci delle anime e le indicazioni
soprannaturali, non vedranno pesci buoni e li perderanno. E vi
saranno quelli che per troppa intransigenza respingono anche anime
che non sono perfette nell'aspetto esteriore ma ottime per tutto il
resto. Che vi importa se uno dei pesci che catturate per Me mostra i
segni di lotte passate, presenta mutilazioni prodotte da tante cause,
se poi queste non ledono il suo spirito? Che vi importa se uno di
questi, per liberarsi dal Nemico, si è ferito e si presenta con
queste ferite, se il suo interno mostra la sua chiara volontà di
voler essere di Dio? Anime provate, anime sicure. Più di quelle che
sono come infanti salvaguardati dalle fasce, dalla cuna e dalla
mamma, e che dormono sazi e buoni, o sorridono tranquilli, ma che
però possono in seguito, con la ragione e l'età, e le vicende della
vita che avanzano, dare dolorose sorprese di deviazioni morali. Vi
ricordo la parabola del figliuol prodigo. Altre ne udrete, perché
sempre Io mi studierò a infondervi un retto discernimento nel modo
di vagliare le coscienze e di scegliere il modo con cui guidare le
coscienze, che sono singole, ed ognuna, perciò, ha il suo speciale
modo di sentire e di reagire alle tentazioni e agli insegnamenti. Non
crediate facile l'essere cernitore di animi. Tutt'altro. Ci vuole
occhio spirituale tutto luminoso di luce divina, ci vuole intelletto
infuso di divina sapienza, ci vuole possesso delle virtù in forma
eroica, prima fra tutte la carità. Ci vuole capacità di
concentrarsi nella meditazione, perché ogni anima è un testo oscuro
che va letto e meditato. Ci vuole unione continua con Dio,
dimenticando tutti gli interessi egoisti. Vivere per le anime e per
Dio. Superare prevenzioni, risentimenti, antipatie. Essere dolci come
padri e ferrei come guerrieri. Dolci per consigliare e rincuorare.
Ferrei per dire: "Ciò non è lecito e non lo farai".
Oppure: "Ciò è bene si faccia e tu lo farai". Perché,
pensatelo bene, molte anime saranno gettate negli stagni infernali.
Ma non saranno solo anime di peccatori. Anche anime di pescatori
evangelici vi saranno: quelle di coloro che avranno mancato al loro
ministero, contribuendo alla perdita di molti spiriti. Verrà il
giorno – l'ultimo giorno della Terra, il primo della Gerusalemme
completata ed eterna – in cui gli angeli, come i pescatori della
parabola, separeranno i giusti dai malvagi, perché al comando
inesorabile del Giudice i buoni passino al Cielo e i cattivi nel
fuoco eterno. E allora sarà resa nota la verità circa i pescatori
ed i pescati, cadranno le ipocrisie e apparirà il popolo di Dio
quale è, coi suoi duci e i salvati dai duci. Vedremo allora che
tanti, fra i più insignificanti all'esterno o i più malmenati
all'esterno, sono gli splendori del Cielo, e che i pescatori quieti e
pazienti sono quelli che più hanno fatto, splendendo ora di gemme
per quanti sono i loro salvati. La parabola è detta e spiegata. (4,
239)
Przekład
polski Ewangelii: Biblia Tysiąclecia, wyd. V,
Pallottinum, Poznań 2007 (Mt, Mk, Łk: tłum. o. Walenty Prokulski
TJ; J: tłum. ks. Jan Drozd SDS)
Zapis grecki: wyd. Nestle-Aland 28
Przekład polski Poematu Boga-Człowieka napisanego przez Marię Valtortę: Ewa Bromboszcz (I-IV, VI-VII), ks. Michał Kaszowski (V), Vox Domini, Katowice (I: bez roku, II: 2010, III, cz. 1-2: 2000, cz. 3-4: 2002, IV, cz. 1-2: 2003, cz. 3-4: 2004, cz. 5-6: 2005, V: 2000, VI: 1998, VII: 1999)
Zapis włoski: Maria Valtorta, L’Evangelo come mi e' stato rivelato, Edizioni Paoline, Pisa 2001
Zapis grecki: wyd. Nestle-Aland 28
Przekład polski Poematu Boga-Człowieka napisanego przez Marię Valtortę: Ewa Bromboszcz (I-IV, VI-VII), ks. Michał Kaszowski (V), Vox Domini, Katowice (I: bez roku, II: 2010, III, cz. 1-2: 2000, cz. 3-4: 2002, IV, cz. 1-2: 2003, cz. 3-4: 2004, cz. 5-6: 2005, V: 2000, VI: 1998, VII: 1999)
Zapis włoski: Maria Valtorta, L’Evangelo come mi e' stato rivelato, Edizioni Paoline, Pisa 2001
niedziela, 12 sierpnia 2018
(53) Żywoty Świętych: Melania Młodsza
Żywot
Ś. Melaniej mniejszej Rzymianki,
pisany
od Metafrasta i Palladiusa. Żyła około roku Pańskiego 414.
I
Augustyn ś. ją wspomina Epist.
224. 225.
i Hieronim ś. Epist.
79.1
Jest insza Melania, którą
starszą zowią, baba tej, o której się tu pisze, którą Hieronym
ś. pisząc o Blezylli do Paule wdowy wysławia. O której czytaj w
Rocznych dziejach, u których Rufinus kapłan był duchownym
Mistrzem.
Wielkiego
a wysokiego rodu pierwszych Rzymskich Senatorów będąc Melania, gdy
podrosła, nasienie czystości ś. na rolą serca swego wsiane od
Ducha Ś. Miała – i prosiła barzo rodziców, aby jej w małżeński
stan nie dawali. Lecz oni mając tak wielką majętność, której
ona dziedziczką była, chcąc się z potomstwa jej weselić, prawie
poniewolną, gdy lat miała czternaście, za mąż dali, za takiego
który jej rodzajem wysokim i młodością, mając około siedmnaście
lat, był równy Apenianus, abo jako go drudzy zową, Pinianus. Będąc
za mężem, myśli swej ku czystości ś. nie mieniła, ale często z
płaczem męża namawiała, mówiąc: 2Jakobyśwa
błogosławionymi została, gdybyśmy oboje w czystości na służbie
Bożej, młodość naszę Bogu ofiarując, żyli? Jakom ja tego
zawżdy gorąco pragnęła. Jeśli młodość twoja tego tobie broni
– ja moje wszytko dziedzictwo tobie opiszę, jedno mię z prawa
małżeńskiego wypuść, a niechaj się u ciebie tak na życie
powściągliwe okupię. On się długo wzbraniając, gdy tak często
nalegała, a prośbę swoję łzami polewała – rzekł jej
nakoniec: Jabych się też tobie białejgłowie do rzeczy tak dobrych
i Boskich uprzedzić nie rad dał – wszakże poczekaj, iż Pan Bóg
tej majętności, którą mawa, da nama dziedzica – tedy oboje taki
sobie żywot powściągliwy ku służbie Bożej obierzem. 3Ona
na tym przestała. I dał im P. Bóg córeczkę. Była z niej
pocieszona Melania, i wnet ją P. Bogu na wieczną czystość
ofiarowała – swojego dziewictwa utratę tak nagradzając. I
porzuciła drogie ubiory i ine świeckie kochania, już się na
inakszy żywot przyprawując – przestała łazien i inego
ochędóstwa. Jeśli kiedy poniewolnie do łaźni szła – tedy tylo
twarz obmywszy wychodziła – a sługi aby nie powiadały,
przenajmowała. I pocznie się obietnice mężowi upominać – ale
on jeszcze niechciał
– pragnąc innych dziatek. A ona umyśli
uciec i wszytkiego odbieżeć – coby była uczyniła, by jej byli
niektórzy oni ludzie tego nie odradzili, nadzieją nawrócenia
mężowego, wedle Apostoła4
– iż może niewiasta męża pozyskać. I została – ale pod
szaty swe już na ciało włosiennicę włożyła – do łoża ją
tylo czasów pewnych zejmując. I nosiła drugie brzemię – i w
święto Wawrzyńca ś. powiła syna – który skoro go ochrzczono
umarł, a ona się też z rodzenia ciężkiego źle barzo miała. O
co gdy się srodze mąż zafrasował, i do kościoła płacząc, a
pomocy od Boga z ołtarza szukając, napoły umarły bieżał –
5ona
do niego wskazała, widząc już dobrą na to co myśliła pogodę:
Chceli abych zdrową była – niechaj mi przed Bogiem obiecuje, już
zemną
żyć w czystości, a światu i ciału nie służyć. On tej pociechy
pragnąc, z chucią to obiecał. I ochłodzona na myśli swej
Melania, na ciele też lepiej się mieć poczęła. Ona ozdrowiała,
a córka im pirworodna ona umarła.
Jej
śmierć dopiero prawie wzbudzi męża, iż z serca na onym przestał
co radziła Melania – zwłaszcza gdy mówiła: widzisz iż P. Bóg
do czystego nas żywota i takim braniem niedorosłych dziatek wzywa.
By jego wola była abyśmy służyli małżeństwu,
tymby nas osieroceniem nie nawiedzał. I postanowili sobie wszystkę
majętność na ubogie darować Chrystusowi – a sami sobie żywot
ubogi i ciasny obrać. Lecz rodzicy im do tego przeszkadzali, tak iż
tajemnie oboje uciec myślili – a Pan Bóg iną im do tego drogę
ukazał. Bo gdy ociec Melaniej umarł, już się śmiercią jego
ułacnili, tak iż zaraz z miasta wyjechali, a na wsi swoje w pokoju
czynili nabożeństwa.
6Gdy
ten żywot poczęli, Pinianus miał lat dwadzieścia i cztery, a
Melania dwadzieścia – te lata które nawiętszą mają w czystości
trudność i niebezpieczeństwo. Przeto Melania sama siebie i męża
ostrożnie jako mądra sługa Boża strzegła – gasząc chuci
młode, włosiennicą, postami, pracą, i grubością szat, i długą
modlitwą. W czym Melania wodzem była mężowi. Drugdy widząc iż
jeszcze ochędożne szaty rad na się kładł – z niego się śmiała
– a prowadząc go do chorych, do więźniów, do ubogich, zabawy mu
przystojne takiemu żywotowi zadawała.
Tym
czasem brat Piniana Sewerus bacząc ich żywot, gardzić imi i
wydzierać im imiona pocznie. 7Ale
oni Bogu za to nawiedzenie dziękując, nic mu się nie sprzeciwili,
tego tylo żałowali, iż za jego wydarciem mniej Chrystusowi
ofiarować mogli. A Pan Bóg obrońca niewinnych, wzbudził Cesarzową
Werynę, iż o ich się krzywdach dowiedziawszy, żałować ich, i o
nie się u Cesarza zastawiać poczęła. 8I
przyzwała Melaniej do siebie, mówiąc: Błogosławionaś ty
niewiasta, któraś sobie taki żywot obrała – i dziwowała się
pokorze jej, znając ją czym była, a jakiego rodzaju, i jako
wielkiej majętności – i obiecała jej pomścić się nad Sewerem
krzywdy jej. Ale ona i z mężem swym prosiła, aby miał pokój –
tylo żeby więcej nie wydzierał. O nas, mówili, nic nie idzie –
myśmy gotowi cierpieć, i drugiej strony, na policzek nastawić –
ale iż to już są dobra Chrystusowe i ubogich. 9I
prosili aby swoję majętność wolnie poprzedawać mogli – co im
wnetże zjednała u Cesarza. Ta majętność ich była wielka barzo,
nie tylo u Rzymu mieli bogate imiona, ale po wszytkiej Włoskiej
ziemi, w Sycyliej, w Hiszpaniej, we Francjej, w Afryce, w Brytaniej,
tak iż po Cesarzu nie było ludzi bogatszych. Chciała siestrze
Cesarskiej niejakie dać upominki Melania – ale Cesarzowa
niechciała, mówiąc: już to jest Chrystusowi na ofiarę dano –
miałabych to sobie za świętokradztwo. I przedawali dobra one swoje
nieprzepłacone.
A
potym znać jako byli bogaci – iż ich pałacu w Rzymie żaden prze
wielką jego cenę zapłacić nie mógł – który potym spalony od
Gotów tańszy został, i potym go na jałmużny przedali. Więtszą
rzecz zaprawdę czynili, niżli Job ś. który nie tak dobrowolnie
majętności utracił – a ci z umysłu i chuci dla Chrystusowego
naśladowania, z wielkich panów, ubogimi się barzo zstali. Gdy im
pieniędzy i złota za imiona tak wiele a niezliczoną rzecz
nanoszono – piękność ona złota uczyniła im niejaką pokusę, i
chęć do chowania. Ale wnetże się ocucili, a tego czarta który je
tak kusił starli, tym gardząc jako błotem wedle swego
przedsięwzięcia statecznego. 10Powiadała
Melania, iż jej jednego barzo pięknego i wesołego nad morzem zamku
żal było – w którym były sady, źwierzyńce, łaźnie, rury,
śpiewanie ptaków, łowy i wszytkie wdzięczne widoki na morze i na
ziemię. I tym mię chciał szatan usidlić – alem, powiada,
wspomniała na ono co w Raju i w niebie Chrystus nam obiecał – i
takęm onę pokusę zwyciężyła za łaską Bożą. Zdał się im na
przodku żywot on barzo trudny – ale potym był im dziwnie
wdzięczny, i niewysłowionej rozkoszy – gdy serca ich nadzieją o
onym co ich potkać miało po śmierci, napełnione były. A żeby
znał każdy, jakie w tej mierze w tym takich imion przedawaniu
przejźrzenie Boże było – potym się znaczy – iż skoro one
imiona przedali, przyszli Gotowie którzy Rzym obalili, i prawie
wszystko Rzymskie państwo zniszczyli. Żaden dzierżawca do swego
nie przyszedł – abo sam zginął, abo w ręku nieprzyjacielskich
na swoje imiona patrzył. 11Tym
P. Bóg dał taki rozum, iż się jako Lot z Sodomy wynieśli, a co
miało poniewolnie bez żadnej wysługi u Boga zginąć, to
dobrowolnie Chrystusowi z wielką zapłatą swoją i wieczną
pociechą darowali.
Z
tych ich bogactw rzeki dobrodziejstwa ich, na wszytek prawie świat
płynęły. Posyłali jałmużny po wszytkim świecie, zakonom,
klasztorom, wdowom, ubogim, więźniom, do Mezopotamiej, Fenicjej,
Syriej, Egyptu, Afryki, Palestyny. Za te pieniądze na spokojnych
miejscach imiona kościołom, klasztorom, szpitalom męskim i
niewieścim kupowali – i drugdy całe ostrowy, kościołowi
darowali, i srebrem, złotem, i drogiemi ornaty opatrowali. We
Włoskiej ziemi posprzedawszy, i kościołom porozdawszy, a nieco
jeszcze zostawiwszy, jachali do Sycyliej, aby także tam uczynili,
a ś. Paulina Biskupa Nolańskiego, ojca swego w duchu, nawiedzili. Z
Sycyliej jachali do Afryki, do Libiej, tam też wiele imion kościołom
nadali, i klasztorom, i wiele pieniędzy na ubogie wysypali –
zwłaszcza w Tagaście, gdzie był Alipius wielki kaznodzieja –
którego kościół dary wielkiemi ubogacili, i przy nim klasztor
męski na ośmdziesiąt – a panieński na sto i trzydzieści osób,
wiecznie fundowali. A Melania ś. w więtsze się posty wprawowała,
pierwej wtórego, potym trzeciego, aż drugdy raz tylo w tydzień
jadła, Pismo Ś. pięknie i dobrze pisząc, wiele czasu na tym
trawiła – na czytaniu także i pamiętaniu Pisma Ś. i na
modlitwie – drugdy dwie tylo godzinie spała na kocykach na ziemi –
do tego też i swoje panienki przyuczając. 12Pisanie
swojej ręki, iż było piękne a nie fałszywe, przedawać kazała –
i z tego jako z wyrobku rąk swoich, miłą jałmużnę dawała. Też
czyniła szaty ręką swoją, na ubogie robiąc. Wiele też
młodzieńców i panienek, nie tylo Chrześciańskich, ale i
Pogańskich, P. Bogu, przykładem swym pozyskowała, i ku czystości
ś. oddawała.
Po
siedmi leciech, z Kartaginy jachała do Jeruzalem, z matką swoją i
z mężem – i tam bywszy w Aleksandriej u ś. Cyrylla, i miejsca ś.
nawiedziwszy w Jeruzalem, wszędzie hojną ręką jałmużny siejąc,
puściła się do Egiptu do onych sławnych pustelników i zakonów.
A matkę już starą w Jeruzalem zostawiła, aby tam kazała i dla
niej i dla siebie dom zbudować – mając się nazad wolą z mężem
wrócić – oglądawszy one święte ojce, i wszędzie ich
niedostatki opatrzywszy, i z ich nauki, i przykładów, i modlitwy
miłości sobie Bożej przyczyniwszy, wróciła się do Jeruzalem.
Tam matkę umarłą pogrzebła, a sama się w cięmnym
i małym domeczku zamknęła – jako pierwej w Kartaginie przez
siedm lat, tak tu przez dwie lecie, z niego nie wychodząc –
ustawiczną modlitwę, z płaczem i posty P. Bogu ofiarując. Potym
wiele się do niej panienek na chowanie dziewictwa, i tych które źle
żyły niewiast, na czynienie pokuty, zbiegać poczęło – iż ich
przeszło dziewięćdziesiąt miała, które ona dziwną nauką, i
przykładem Panu Bogu pozyskowała. 13Sama
być nad nimi starszą niechciała, jedno u wszytkich sługą, a inej
ten urząd zleciła, którą być w cnotach śś. i w modlitwie,
pierwszą baczyła. 14Tak
wielką miłość u sióstr miała – iż gdy co rozkazała starsza,
co się ciężko innym widziało, ona każdą ubłagała, i pięknemi
słowy a żywemi przykłady uskromiła.
Gdy
wielkie posty czyniły – słabszym tajemnie podmiatała u łóżek
co ku jedzeniu – lecz one wiedziały, iż to Melania czyniła jako
matka. Nauczała ich, aby nie tylo ciała ale i dusze czyste chować
umiały. W modlitwy, w wstawanie północne, i naprzód w miłość
spólną, siostry pilnie wprawowała – mieniąc iż czart pościć
może, ale miłości mieć nie może, która matką jest wszytkich
cnót – toż o pokorze ś. mówiła. 15Gdy
widziała iż się panny w poście kochają, a o ine cnoty nie taką
mają pieczą – tego podobieństwa używała. Inne cnoty, to jest
miłość, pokora, cichość, posłuszeństwo, głowę i twarz, i ine
członki zdobią, a post tylo nogi pokrywa. Barzoby się tedy panna
źle przybrała, gdyby tylo nogi ochędożone mając, o inych
członków ochędóstwo nie
dbała.
16Bez
posłuszeństwa, powiadała, i świat staćby nie mógł, ani żadne
miasto, ani żadne królestwo. Bez niego rząd wszytek ginie, a z nim
wszytko dobre. I powiadała taką historią: Młodzieniec jeden
prosił się do klasztoru – rzekł mu starszy: Bij w ten słup
kijem, łaj mu i fukaj nań. On tak uczynił. Spytał go: a coć ten
słup mówił? Rzecze: A jako ma mówić? Odpowie starzec: Chceszli
ty takim być jako ten słup, tak cierpliwym i posłusznym, tedyć
wrota otworzę – a jeśli być takim nie możesz, wróćże się do
domu. Tak ich nauczała ś. Melania. W tym Pinianus mąż jej wedle
ciała i brat wedle ducha ten świat nędzny pożegnał. A ona
jeszcze drugi klasztor męski zbudowała – i gotując się sama ku
śmierci, w więtsze się ćwiczenia duchowne wdała. 17A
w tym przyniosą jej listy, od jej stryja Woluzjana pisane z
Konstantynopola, gdzie był wielkim posłem od Cesarza – 18prosił
ją ten strij jej, aby do niego na czas przyjachała, chcąc ją z
silną ochotą jeszcze oglądać – ona wiedząc iż był jeszcze
poganinem, pragnąc jego zbawienia, za radą ludzi duchownych, tam
jachawszy, onego do Chrztu świętego przywiodła – i wiele ludzi
od kacerstwa Nestoriuszowego, dziwną nauką swoją wybawiła. I od
cesarza Teodozego i Eudoksjej żony jego wielce uczczona, nazad się
do Jeruzalem wróciła i tam świątobliwie żywota dokonała,
wielkiemi cudy, które za żywota i po śmierci czyniła, wsławioną
od Boga zostając – na cześć Bogu Ojcu, i Synu, i Duchu Świętemu,
którym w Bóstwie jednym równa cześć i chwała na wieki. Amen.
19Tego stryja jej Woluzjana Augustyn święty Doktor kościelny pozyskać P. Bogu nie mógł, i pisał do niego Epist. 1. 2. 3. 4. – ta białagłowa święta więtsze w tej mierze szczęście miała. A kto wymówi jako wielka a niewysławiona miłość ku Panu Bogu, w sercu tej niewiasty dziwnej gorzała? W czystości żyć, a ubogą dla Chrystusa z tak wielkiej paniej zostać, barziej tego pragnęła, niżli drugie bogactwa i wielkich rozkoszy pragną. Dziwuj się jako sobie drogo czystość poważała, iż ją okupować wszytką swoją majętnością i ubogą dla niej zostać chciała. A Pan Bóg jej poszczęścił, iż rozumem duchownym nie tylo do czystości, ale i do ubóstwa dla Chrystusa, męża pięknie przywiodła – wolą mu Bożą i z tego ukazując, iż im dziateczki Pan Bóg brał. Widzisz stanie małżeński, jako cię Chrystus i tym do świętej czystości przywodzi, gdy cię na potomstwie nie cieszy. Rozmaicie nie tylo wolne, ale i obwiązane małżeństwem, do powściągliwości Pan Bóg powoływa, by się na głos Jego i wolą oglądać chcieli – ci zwłaszcza, którzy niepłodnością nawiedzeni, abo inną jaką przyczyną dotknięci są – aby wedle rady Apostolskiej w powściągliwości świętej i umartwieniu ciał swoich, stan święty i Sakrament małżeński czcili, i w nim hojniejszej łaski Bożej sobie szukali.
Obacz
i ten Boski rozum w tych ludziach, jako z tej majętności, która
rychło zginąć i w ręce nieprzyjacielskie wpaść miała, wielkich
sobie skarbów niebieskich, czas zguby uprzedzając, nabyli – a
zginąć im bez pożytku żadnego z ich wielką żałością mogła,
gdyby się byli w niej kochali, a onej dla Chrystusa nie wzgardzili.
Bo z drugiej strony wielkie jest głupstwo kto ma skazitelną i
prędko mijającą majętność,
iż sobie za nię przybytków wiecznych nie kupuje, póki mu nie
zginie, abo śmiercią odjęta nie będzie. Taki rozum Chrystus w
onym włodarzu chwali, którego daj Boże naśladować tym, którzy w
tym się błocie i ziemi kochają, za nie, póki ta cena na tym
błocie trwa, złota sobie niebieskich skarbów kupować
niechcą.
2 Kupowała czystość u męża.
3 Utrata dziewictwa w
małżeństwie czym się nagradza.
4 1 Kor 7.
5 Mądrość wielka w pozyskaniu
męża do czystości.
6 Ostrożność w młodych
leciech na pokusy cielesne.
7 Wydarcie imion jako znosili.
8 Cesarzowej Weryny rozmowa z
Melanią.
9 Doskonałość Ewangeliej.
10 Pokusa około opuszczenia
jednego zamku.
11 Rozum duchowny, co prędko ma
zginąć z tego sobie wysługę u Boga gotować.
12 Jałmużna z pracej ręcznej.
13 Starszą być nad inemi
niechciała.
14 Ćwiczenie białychgłów.
15 Do postu trzeba innych cnót.
16 Posłuszeństwo.
17 Stryja swego Wolusjana
pozyskała.
18 Do Carogrodu jachawszy, wiele
ludzi pozyskała.
19 Obrok duchowny.
Źródło:
Ks.
Piotr Skarga, Żywoty
Świętych Stárego y Nowego Zakonu, ná káʒ̇dy dzień przez cáły
rok,
Kraków 1605, pomocniczo: Kraków 1598
Transkrypcja
typu „B”: Jakub Szukalski
wtorek, 7 sierpnia 2018
Sprawdziany
Dobre usta
sprawdzają
się
w
niewypowiadaniu
głupich
zdań
Dobre oczy
sprawdzają
się
w
niezaglądaniu
w
niedostępne mroki
Dobre uszy
sprawdzają
się
w
niesłuchaniu
ględzenia
różnych stron
Twarze,
tak?
ilekroć w
nie patrzysz
ukazują
swą godność
w zbywaniu
tego co
zbędne
kłamliwe
ponętne
i w staniu
w
prawdziwym uroku
tego co
dobre na wieki
poniedziałek, 6 sierpnia 2018
Samoodsłona Boga
To Bóg
najpierw sam się odsłania. On przychodzi – daje się poznać. Na
początku raczej w łagodny sposób, pokazuje siebie po części i
zaprasza do spotkania, a później, gdy widzi chęć z naszej strony,
to odsłania siebie bardziej. Tak działa Miłość.
czwartek, 2 sierpnia 2018
(100) Cztery Ewangelie i Poemat Boga-Człowieka: Skarb ukryty w roli
Królestwo
niebieskie podobne jest do skarbu ukrytego w roli. Znalazł go pewien
człowiek i ukrył ponownie. Uradowany poszedł, sprzedał wszystko,
co miał, i kupił tę rolę. (Mt 13,44)
Ὁμοία
ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ
κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ, ὃν εὑρὼν
ἄνθρωπος ἔκρυψεν, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς
αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πωλεῖ πάντα ὅσα
ἔχει καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον.
(Mt 13,44)
Pokój
wam wszystkim, którzy z daleka i w upale przyszliście słuchać
Dobrej Nowiny. Zaprawdę powiadam wam, że wy zaczynacie rozumieć
prawdziwie to, czym jest Królestwo Boże, jak cenne jest posiadanie
go i szczęśliwe przynależenie do niego. I żaden wysiłek dla was
się nie liczy, chociaż dla innych – tak, bo duch wami kieruje i
mówi ciału: „Ciesz się, że cię uciskam. Dla twego szczęścia
to robię. Kiedy będziesz zjednoczone ponownie ze mną, po
ostatecznym zmartwychwstaniu, będziesz mnie kochać z powodu tego,
że cię ciemiężyłem, i zobaczysz we mnie swego drugiego
wybawiciela”. Czyż nie tak mówi wasz duch? Ależ oczywiście, że
tak mówi! Na razie opieracie wasze czyny na pouczeniu Moich dawnych
przypowieści. Teraz zaś daję wam inne światła, ażeby sprawić,
iż coraz bardziej będziecie rozmiłowani w tym Królestwie, które
was oczekuje i którego wartości nie można wymierzyć.
Posłuchajcie:
Pewien człowiek, który poszedł przypadkowo na pole nabrać żyznej
ziemi i zanieść ją do swego ogródka, w czasie kopania z trudem
twardej ziemi znalazł, pod pewną jej warstwą, żyłę cennego
metalu. Co robi wtedy ten człowiek? Przykrywa ponownie ziemią
dokonane odkrycie. Nie przeszkadza mu, że musi popracować jeszcze
więcej, bo odkrycie zasługuje na trud. Idzie potem do swego domu,
gromadzi całe bogactwo: pieniądze i [cenne] przedmioty. Te ostatnie
sprzedaje, aby mieć dużo pieniędzy. Potem idzie do właściciela
pola i mówi mu: „Podoba mi się twoje pole. Za ile mi je
sprzedasz?” „Ależ ja go nie sprzedaję” – odpowiada tamten.
Człowiek jednak proponuje sumę coraz większą, nieproporcjonalną
do wartości pola, i udaje mu się przekonać właściciela ziemi,
który myśli: „Ten człowiek jest szaleńcem! Ale mimo to mam z
tego korzyść. Biorę sumę, którą mi ofiarowuje. Nie jest to
lichwa, bo to on sam chce mi ją dać. Dzięki tej sumie kupię sobie
przynajmniej trzy inne pola, w dodatku piękniejsze”. Sprzedaje
więc, przekonany, że dokonał doskonałego interesu. To jednak ktoś
inny dokonuje wspaniałego interesu. Pozbawia się bowiem
przedmiotów, które mogą zostać wyniesione przez złodzieja,
utracone lub zużyte, i zapewnia sobie skarb, który – jako
prawdziwy i naturalny – jest niewyczerpalny. To zatem [skarb]
zasługujący na poświęcenie tego, co się ma, dla jego nabycia.
Przez jakiś czas ma się jedynie pole, a w rzeczywistości posiada
się na zawsze skarb w nim ukryty.
Wy
to zrozumieliście, czyńcie więc jak człowiek z przypowieści.
Porzućcie nietrwałe bogactwa, aby posiąść Królestwo Niebieskie.
Sprzedajcie je głupim świata, odstępujcie je im, przyjmujcie
wyśmiewanie się z was, gdyż w oczach świata wydaje się to głupim
sposobem działania. Działajcie tak, zawsze w ten sposób, a Ojciec
wasz, który jest w Niebie, z radością da wam pewnego dnia wasze
miejsce w Królestwie.
Wracajcie
do waszych domów, zanim nadejdzie szabat, i w dniu Pana pomyślcie
nad przypowieścią o skarbie, którym jest Królestwo Niebieskie.
Pokój niech będzie z wami. (III (cz.
3–4), 100: 28 lipca 1945. A,
5793-5809)
La
pace a voi tutti, che per stadi e solleoni siete venuti ad udire la
Buona Novella. In verità vi dico che voi cominciate a comprendere
realmente ciò che è il Regno di Dio, quanto sia prezioso il suo
possesso e beato l'appartenervi. Ed ogni fatica perde per voi il
valore che per altri conserva, perché l'animo comanda in voi e dice
alla carne: "Giubila che io ti opprima. É per la tua
beatitudine che lo faccio. Quando sarai riunita a me, dopo la finale
risurrezione, tu mi amerai per quanto ti ho conculcata e vedrai in me
il tuo secondo salvatore". Non dice così lo spirito vostro? Ma
sì che lo dice! Voi ora basate le vostre azioni sull'insegnamento
delle mie parabole lontane. Ma ora Io vi do altre luci per sempre più
farvi innamorati di questo Regno che vi aspetta e il cui valore non è
misurabile. Udite: Un uomo, andato per caso in un campo per prendere
terriccio per portarlo nel suo orticello, nello scavare faticosamente
la terra dura trova, sotto qualche strato di terra, un filone di
metallo prezioso. Che fa allora quell'uomo? Ricopre con la terra la
scoperta fatta. Non gli importa di lavorare più ancora, perché la
scoperta merita la fatica. E poi va a casa sua, raggranella tutte le
sue ricchezze in denaro o in oggetti e queste ultime le vende per
avere molto denaro. Poi va dal padrone del campo e gli dice: "Mi
piace il tuo campo. Quanto vuoi per vendermelo?". "Ma io
non lo vendo", dice l'altro. Ma l'uomo offre somme sempre più
forti, sproporzionate al valore del campo, e finisce a sedurre il
padrone di esso, il quale pensa: "Questo uomo è un pazzo! Ma,
posto che lo è, io me ne avvantaggio. Prendo la somma che mi offre.
Non è uno strozzinaggio perché è lui che me la vuole dare. Con
essa mi comprerò almeno tre altri campi, e più belli", e fa la
vendita, convinto di avere fatto uno splendido affare. Ma invece è
l'altro che fa l'affare splendido, perché si priva di oggetti che
possono essere asportati dal ladro o perduti o consumati, e si
procura un tesoro che per essere vero, naturale, è inesauribile.
Merita dunque di sacrificare quanto ha per questo acquisto, rimanendo
per qualche tempo col solo possesso del campo, ma in realtà
possedendo per sempre il tesoro celato in esso. Voi questo lo avete
capito e fate come l'uomo della parabola. Lasciate le effimere
ricchezze per possedere il Regno dei Cieli. Le vendete agli stolti
del mondo, le cedete ad essi, accettate di essere derisi per questo
che agli occhi del mondo pare stolto modo di agire. Fate così,
sempre così, e il Padre vostro che è nie Cieli, giubilando, vi darà
un giorno il vostro posto nel Regno. Tornate alle vostre case prima
che venga il sabato, e nel giorno del Signore pensate alla parabola
del tesoro che è il Regno celeste. La pace sia con voi. (4, 237)
Przekład
polski Ewangelii: Biblia Tysiąclecia, wyd. V,
Pallottinum, Poznań 2007 (Mt, Mk, Łk: tłum. o. Walenty Prokulski
TJ; J: tłum. ks. Jan Drozd SDS)
Zapis grecki: wyd. Nestle-Aland 28
Przekład polski Poematu Boga-Człowieka napisanego przez Marię Valtortę: Ewa Bromboszcz (I-IV, VI-VII), ks. Michał Kaszowski (V), Vox Domini, Katowice (I: bez roku, II: 2010, III, cz. 1-2: 2000, cz. 3-4: 2002, IV, cz. 1-2: 2003, cz. 3-4: 2004, cz. 5-6: 2005, V: 2000, VI: 1998, VII: 1999)
Zapis włoski: Maria Valtorta, L’Evangelo come mi e' stato rivelato, Edizioni Paoline, Pisa 2001
Zapis grecki: wyd. Nestle-Aland 28
Przekład polski Poematu Boga-Człowieka napisanego przez Marię Valtortę: Ewa Bromboszcz (I-IV, VI-VII), ks. Michał Kaszowski (V), Vox Domini, Katowice (I: bez roku, II: 2010, III, cz. 1-2: 2000, cz. 3-4: 2002, IV, cz. 1-2: 2003, cz. 3-4: 2004, cz. 5-6: 2005, V: 2000, VI: 1998, VII: 1999)
Zapis włoski: Maria Valtorta, L’Evangelo come mi e' stato rivelato, Edizioni Paoline, Pisa 2001
środa, 1 sierpnia 2018
(52) Żywoty Świętych: Jakub Pustelnik
Żywot
ś. Jakuba Pustelnika,
grzeszącym
aby nie rozpaczali, barzo ku przykładu –
pisany od Symeona
Metafrasta. Żył około roku Pańskiego, 450. Lipom.
Tom. 7.1
Jakub
ten, wedle miasta Porfirionu obrał sobie pustynią, rzeczami
tego świata porzuciwszy, żył Anielskim żywotem – ustawicznie
chwałę czyniąc Bogu we dnie i w nocy, modłę Jemu w umartwieniu
ciała swego ofiarował, na dzięki za dobrodziejstwa, i na potrzeby
świata wszytkiego – w tym żywocie długi czas statecznie przez
lat piętnaście trwając, wdzięcznym był sługą P. Bogu, iż jego
świątobliwość i serca czystość, cudy wielkiemi potwierdzał. A
ludzie, którym z darów Bożych cudownie przez ręce swe dobrze
czynił, dziwując się świętemu żywotu jego – sławili go, i
dziwnym u innych czynili, tak iż zewsząd po naukę i
błogosławieństwo do niego bieżeli. Ale czart zawisny
dobrym, niektóre Samaryty, miedzy którymi wiele ich nauką Jakubową
i żywotem przykładnym tracił, iż się do Chrystusa obracali,
naprawił nań i pobudził, żeby go w hańbę jaką wprawiwszy,
wygnać z onego miejsca mogli. 2A
nie mając inszej drogi, przenajęli nań wszeteczną niewiastę,
która bieżawszy do niego na pustynią, u drzwi jego w nocy wołać
i zmiłowania prosić poczęła, mówiąc: Noc mię tu zaszła, idącą
z jednego klasztoru, jeśli mię ojcze święty w mieszkaniczko swe
nie przijmiesz, okrutny mię źwierz rozdrapa. On pierwej się
obłudności jakiej szatańskiej i zmyślonej twarzy obawiał, a
ozwać się niechciał,
potym gdy jej długie kołatanie i wołanie baczył – wiedząc iż
w onej puszczy srogich dosyć bestij przebywa – puścił ją, i w
sionce ją zostawiwszy, sam się we wnętrznej komórce zamknął. A
ona położywszy się, po małej chwilce wołać pocznie: 3Ach
mię toć boleję
na wnętrze, i na serce – pomóż, ojcze święty, a krzyżem ś.
pożegnaj członki moje. On wynidzie, i ogień napaliwszy, olejem
żegnanym lewej ręki swojej u ognia przygrzewając, w prostocie ją
mazać, a żegnać krzyżem ś. pocznie. A ona tym więcej prosi,
chcąc go już z ciała swego jadem pożądliwości zarazić, aby ją
dłużej mazał – on w prostocie wierzył niewieście, służąc
potrzebie jej w onej zmyślonej niemocy – ale też przy prostocie
gołębiej, zachował wężowę mądrość – uchodząc sidła złej
zapalczywości – czując jako chytry jest szatan w pokusie
cielesnej, i chcąc wszytkę nierządną popędliwość (która się
już z dotykania w sercu jego dobywała, a zezwolenie na grzech
wyciągała) mocnie od siebie odrazić, i jej w czas ode drzwi
zaskoczyć, 4onę
rękę lewą w ogień wraził, i przez długi czas tak mężnie
trzymał, iż mu palce ugorywać poczęły. To bacząc niewiasta,
jego się wielce użali, i widząc jego męstwo a niezwyciężony
statek czystości, wołać pocznie: Naprawionam na cię jest, ojcze
ś. zdradziciem cię i wprawić w pożądliwość nieczystości ciała
mego chciała – niestety żem tak czartu służyła. I powie mu
rzecz wszytkę, jako posłana była od Samarytów. A on naukę jej
niebieską dając, odesłał ją do biskupa Aleksandra, na czynienie
pokuty, i na przyjęcie Chrztu świętego – bo była poganka. Tak
czart gdzie chciał wygrać, szyję złomił i więtszą hańbę
wziął.
5Tym
i innymi świętymi postępki swemi, wsławion Jakub będąc, zewsząd
do siebie ludzie z swemi nędzami i potrzebami obrócił. Jednego
Senatora córkę opętaną, kładzenim ręku swych i modlitwą
uleczył, i czarta z niej wygnał. Za co jemu rodzicy trzy sta
złotych posłali – ale wziąć ich żadną miarą niechciał,
przedajnej łaski Bożej nie czyniąc. Drugi raz powietrzem
zarażonego, trzydniewym postem, i modlitwą, ku prawemu zdrowiu
przywrócił.
I rozmaite ine niemocy
leczył. 6Widząc
iż się tak wsławił u ludzi, strzegąc się próżnej chwały, na
inne miejsce czterdzieści mil dalsze na pustynią pobieżał, i w
jednej jaskini nad rzeką obrawszy sobie mieszkanie trzydzieści lat
w niej przemieszkał. W onej spokojnej bogomyślności, modlił się
Panu Bogu we dnie i w nocy, i żywił się długo zioły które nad
rzeką rosły. Potym sobie ogródek uczynił, w którym kila godzin
na dzień robiąc, żywność sobie obmyślał – wszakże zakryć
się przed ludźmi nie mógł. Z wiela klasztorów zakonnicy, i z
miast wiele księżej do niego bieżeli, po naukę i
błogosławieństwo. I żył w onej jaskini, jako jaki ziemski w
ciele Anioł, lat trzydzieści, jako się rzekło – 7czym
podobno się jako człowiek uwiódł, i w pychę a wielkie o sobie
rozumienie, jako krewkość ludzka niesie, podniósł.
Przetoż
srodze w wielkie grzechy upadł, za skuszenim szatańskiem – który
w jednego bogatego człowieka córkę wstąpiwszy, wołał: Jeśli
mię do Jakuba pustelnika nie dowiedziecie, nie wynidę. Długo się
dopytać o tym Jakubie rodzicy jej nie mogli – wszakże szukając
po klasztorach i pustyniach, potym go nie rychło naleźli – i do
nóg jego upadli, córkę mu swoję ofiarując, aby onego
nieprzyjaciela od niej odegnał. I modlił się nad nią tak gorąco,
iż się miejsce na którym stali zatrzęsło. A skończywszy modły,
chuchnął na czarta, mówiąc: W imię Pana naszego Jezusa
Chrystusa, wynidź z tej dziewki. I wnet czart jako ogniem jakim
wyparzony wyszedł, a pannę jako umarłą na ziemi porzucił –
którą Jakub podnosząc a jej błogosławiąc, zdrową rodzicom
oddał. Rodzicy bojąc się aby się czart do niej nie wrócił,
prosili go aby ona panienka przy nim została na kila dni – i tak
się zstało. Rodzicy odeszli, a on sam jeden z nią został.
8A
jako się cnoty tego to Jakuba ś. wyliczały – tak też i upadek
jego tajon być, na przestrogę ludzką, nie ma – jako wielka była
żywota jego przeszłego świątobliwość, tak szkaradszy nastąpił
jego upadek – a im upadek w grzechu więtszy, tym jego z łaski
Bożej powstanie i poprawa znamienitsza była. 9Będąc
sam na sam z oną panną, pobudką cielesną od czarta ciężko
zapalony, na myśli nieczyste przyzwołił – i złe chuci swe,
panieński wstyd psując, i czystość swoję tracąc, wypełnił –
on który od sprośności się cielesnej broniąc, rękę w ogniu
stracić wolał. On który takim dziwnym cudów czynieniem od Boga
uczczony był – o jako sobie źle począł, a przeszłą wszytkę
swoję pracą utracił. A jakoby mało było w jeden grzech wpaść
(jako ten który się raz z góry pośliźnie, z kamienia na kamień
leci) po spełnionym grzechu, smutny wielce będąc, chcąc uczynek
swój zataić, onęż panieneczkę niewinną ręką swoją zabił. I
jeszcze na tym nie przestając, bez lutości pogrzebu jej nie dał,
ale w rzekę ciało ono nieczystością swą zmazane, i okrucieństwem
zamordowane wrzucił. To pobroiwszy, w czwarty a ze wszytkich
nagłębszy rów wpaść
chciał – to jest w Kaimowę i Judaszowę rozpacz. Ale Pan Bóg
niewyczerpanego miłosierdzia dawca, po tak wielkich sprośnych
grzechach, w ten ostatni ze wszech nastraszliwszy i ciężki upaść
mu nie dał. W onej chałupce zafrasowanym a prawie od rozumu
odchodzącym będąc – nie jedzeniem się i biciem w piersi morzył,
a sam się w sobie ściśniony sumnieniem żarł. I potym wybieżał
z miejsca onego pustego – i chciał z rozpaczy już na starość,
światu i diabłu służyć.
Lecz
jako Anioła z nieba, jednego zakonnika, przeciw jemu Duchem Ś.
natchnionego P. Bóg wysłał – który go potkawszy w drodze, barzo
pilnie do celle swej prosił. I prosiwszy a nogi jego umywszy, jeść
przedeń położył. A on niechciał jeść tak długo, aż mu swój
wszytek upadek powiedział – a jako już snadź rozpaczając, do
miasta światu służyć bieżał. 10A
on dopiero zakonnik, język swój na lekarstwo onego struchlałego
serca otworzy – prosząc go dla Boga, aby w Bożym miłosierdziu
nie rozpaczał, Dawida sobie na przykład brał, Piotra, Magdalenę,
i inne – a Judasza przeklętego nie naśladował. Tedy się
Jakubowi dopiero jako z nieba światłość do nadzieje miłosierdzia,
otworzyła – iż tamże ciężko a rzewnie płakać, ryczeć i
wyznawać złość swoję począł. Ja, powiada, w tej mojej
niezbednej
starości, jako jaki młodzieniec i dziecię, uwichłanym jest tym
grzechem, po którym młodym będąc, takem mężnie deptał, i znaki
tego są na ciele moim, jakom się cielesnej żądzej odejmował. A
mało na tym upadku mając, jeszcze i duszęm niewinną zamordował –
takim niewdzięcznikiem darów Bożych zostając – małe piekło i
wszytkie męki jego na mię – zasłużyłem więcej – wszakże
nadzieje tracić nie będę, w nieprzebranym miłosierdziu Twoim
Panie Boże za mię ukrzyżowany.
Temi
i innemi słowy przyszedł k sobie, a na czynienie pokuty od onego
brata posilony, wrócił się nazad. I nalazszy grób jakiś stary,
złożywszy kości w jeden kąt, w nim się zamknął, abo raczej
pogrzebł, nigdzież nie wychodząc, ani z żadnym człowiekiem nie
gadając – a tylo dwakroć w tydzień jedząc to, co wedle grobu
onego ogródek mieć mógł. 11Tam
w ciężkiej i srogiej pokucie, Pana Boga przepraszał – nie śmiał
na przodku w usta swoje imienia tego straszliwego Jezus brać – ani
oczu swoich w niebo podnieść – aż za czasem więtsze ku P. Bogu
ufanie w onej pokucie brać począł. I wiódł sroższy daleko
żywot, niżli pierwej, w onym grobie przez lat dziesięć. A chcąc
P. Bóg pokazać moc pokuty ś. – a jako grzeszące, gdy się kają
z prawego serca, do pierwszej i więtszej dostojności łaski swej
przywodzi – przepuścił na onę ziemię i krainę, w której on
był, wielką suchość, deszczu im broniąc, którą wszytka żywność
ludzka wniwecz się obracała.
12Ludzie
gdy się z kapłany do postów i modlitw rzucili – objawił P. Bóg
Biskupowi onej strony tego to Jakuba, aby go w jednym grobie
zamknionego szukali, a jego modlitwy używali. Gdy długo szukanego
naleźli – do niego ze wszystkim duchowieństwem poszedł Biskup,
prosząc go o pomoc i świętą modlitwę jego w onej pospolitej
pladze. A on im żadnej dać odpowiedzi dać niechciał, ani oczu w
niebo wznosił – tylo się w piersi bijąc wołał: Jezu Chryste
bądź miłościw wielkim grzechom moim. Odeszli, nic na nim uprosić
nie mogąc – aż się drugi raz wróciwszy, o Boskim mu natchnieniu
i objawieniu, aby do niego szli, oznajmili – długo nad nim
wołając, aby się nad ich doległością zmiłował. Toż dopiero
oczy śmiał w niebo podnieść, i onej pierwszej uprzejmości, którą
miał z Panem Bogiem przed upadkiem, używać – i łzy Jemu ludzkie
i potrzeby w modlitwie ofiarować śmiał. I wnet był wysłuchan. Bo
hojnym dżdżem ziemię ich i urodzaje na niej ożywił Pan Bóg.
Potym z rozmaitemi chorobami szli do niego – 13a
on więcej niż pierwej, olejem ś. mażąc, cudownie chore leczył.
Rychło potym z ciała wyszedł, przyzwawszy pierwej Biskupa, i
prosiwszy aby go w tymże grobie pochować kazał. Żył lat
siedmdziesiąt i rok, ku czci przenasławniejszej Trójce, Ojca,
Syna, i Ducha ś. któremu cześć i chwała, a nam w pokucie świętej
wytrwanie aż do końca. Amen.
14Jako
się cnoty Świętych Bożych sławią, tak się też i grzechy ich
nie tają. I w Piśmie Pan Bóg przez Proroka o grzechu Dawidowym
mówi:15
Tyś to uczynił tajemnie, a ja rzecz tę tak jako słońce, uczynię
jawną wszytkiemu Izraelowi – aby nam często upadającym z ich
powstania wzór był pokuty i nadzieje w nawiętszych grzechach,
żebyśmy nigdy w nich rozpaczać nie śmieli. Upadali Święci w
grzech z przyrodzonej krewkości – ale się z niego gorąco
porywali z wielkiej swej cnoty – tak iż i upadek on, na pomnożenie
sobie łaski Bożej obracać umieli, iż im i grzech ku dobremu
posłużył. Bo po nim na więtsze się cnoty i skarby duchowne
zdobywali. Jako się na tym świętym Jakubie i na innych doznawa –
i nie tak są w tym dziwni Święci, iż się grzechów strzegli,
jako w tym, iż z grzechów tak rączo i ochotnie powstawali.
2.
Ucz się i pokory w nawiętszej doskonałości i świątobliwości
żywota. 16Bo
wytrwanie a dokonanie w dobrym nie za naszą wysługą idzie, ale na
szczerej jest łasce Bożej. Bo gdyby za zasługą szło, nigdyby
sprawiedliwi, którzy sobie zawżdy łaski u Boga przyczyniają, w
grzech i gniew Boży nie upadali. Przetoż Apostoł święty upomina:
Kto stoi, niech patrzy aby nie upadł. Abowiem jako woda za groblą,
tak człowiek gdy nie grzeszy, za łaską Bożą stoi – a nie tak
woda gdy stawidła nie ma ku cieczeniu, jako człowiek z swej natury
ku grzeszeniu skłonny jest. Dla tego jeden Święty gdy towarzysza
swego w grzech upadłego widział, płacząc mówił: co dziś jego,
to mnie jutro potkać może. By mię Pan Bóg nie trzymał, ja
bych
w więtsze grzechy wpaść mógł. Nie jestem ja lepszy, anim tak
Panu Bogu służył, jako ten którego już grzechem abo kacerstwem
pobitego przede mną widzę.
3.
W tym sobie niebacznie począł ten Święty, iż dufając dawności
pobożnego życia swego, i latom swoim – śmiał z białągłową
sam a sam zostawać. Lepiej z niedźwiedziem i lwem zostać, niżli
się człowieku w czystości stojącemu, z różnej płci osobą
zamykać, i społem mieszkać. Bo rychlej od bestiej nagniewnliwszej
rany ujdziesz – niżli od cielesnej pożądliwości, gdy ma czas i
miejsce do złego. Przeto jako jeden Święty nauczał: z innymi
grzechami możesz za pasy chodzić, i z nimi się w ręcz biedzić, i
tak o ziemię jemi rzucić – ale z nieczystością, ten nalepiej
walczy, i ten ją pokona, który przed nią nadalej ucieka. Jako
radzi Apostoł: Uciekajcie przed nieczystością, mówi:17
A cóż ci, którzy niewiasty w domu chowając i z nimi się
zamykając, o czystości swej potuszyć mogą? Gdyż i tak wielkim
Świętym, i cudy Bożymi wsławionym, tak się na tym źle powiodło.
Nie kładź, nędzniku, słomy blisko ognia – bo niepodobno aby się
zapalić nie miała.
2 Niewiasta wszeteczna na
pustelnika naprawiona.
3 Chytrość niewiasty.
4 Rękę w ogień Jakub ś.
wraził, na lekarstwo czystości.
5 Cuda Jakuba ś.
6 Uciekanie
przed sławą
ludzką.
7 Pycha z nabożeństwa jako się
karze.
8 Grzechy świętych nie tają
się.
9 Upadek srogi Jakuba ś.
10 Obrona
od rozpaczy.
11 Pokuta ś. Jakuba.
12 Objawienie świątobliwości
po grzechu ś. Jakuba.
13 Cuda mu Pan Bóg wrócił.
14 Obrok duchowny.
15 2 Sm 12.
16 Wytrwanie w dobrym na szczerej
łasce Bożej.
17 1 Kor 6.
Źródło:
Ks.
Piotr Skarga, Żywoty
Świętych Stárego y Nowego Zakonu, ná káʒ̇dy dzień przez cáły
rok,
Kraków 1605, pomocniczo: Kraków 1598
Transkrypcja
typu „B”: Jakub Szukalski
Subskrybuj:
Posty (Atom)