Pogodna Światłości...

Pogodna Światłości świętej chwały,
nieśmiertelnego Ojca, niebiańskiego,
świętego, błogosławionego, Jezu Chryste,
przychodząc o zachodzie słońca,
widząc światło wieczorne,
wychwalamy Ojca, Syna i Ducha Świętego, Boga.
Godzien jesteś, abyś we wszystkich czasach
był wychwalany poczciwymi głosami,
Synu Boży, który dajesz życie,
przez co sławi Ciebie świat.

Dawna pieśń chrześcijańska „Fos hilaron...”. Przekład z języka greckiego: Jakub Szukalski

Φῶς ἱλαρὸν ἁγίας δόξης, ἀθανάτου Πατρός, οὐρανίου, ἁγίου, μάκαρος, Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλθόντες ἐπὶ τὴν ἡλίου δύσιν, ἰδόντες φῶς ἑσπερινόν, ὑμνοῦμεν Πατέρα, Υἱόν, καὶ ἅγιον Πνεῦμα Θεόν. Ἄξιόν σε ἐν πᾶσι καιροῖς, ὑμνεῖσθαι φωναῖς αἰσίαις, Υἱὲ Θεοῦ, ζωὴν ὁ διδούς, Διὸ ὁ κόσμος σὲ δοξάζει.

Acoluthia triplicis festi, 52, w: Patrologia Graeca, t. 29, red. J.P. Migne, Parisius 1857, s. 329 (CCCXXIX).

Różne racje

   Wzajemne niezrozumienie [wśród chrześcijan] okazuje się wynikać z własnego, ludzkiego i wybiórczego rozumienia Bożego Słowa. Ludzką rzeczą jest rozumieć i obstawać przy własnym rozumieniu jako prawdzie. Błędem jest jednak nieuwzględnianie przy tym innych rozumowań i poglądów, często wykraczających poza własne, zawężone spojrzenie. Bóg oczekuje od swego Kościoła czegoś więcej – pragnie, aby był On jednem, tak jak Jezus jest jednem z Ojcem (por. J 17,20-21). Bóg pragnie, aby Jego ludzie byli czymś więcej niż ludźmi. Ku zbudowaniu takiej jedności konieczne jest przebaczenie – przebaczenie jeszcze nie czynów, ale przebaczenie już samych pojęć – przebaczenie w znaczeniu odpuszczenia sobie trzymania się własnych prawd i odpuszczenia innym obstawania przy własnych prawdach. Tylko gdy odejdziemy od własnych racji, będziemy mogli dostrzec i odkryć racje Boga – takie, jakie On sam chciał nam przedstawić na swój własny sposób. 

(...)

   Nie można zatrzymać się na samym dialogu. Chrystus nie powołał nas do rozmawiania, ale do wspólnego życia w Pokoju i Miłości. Dialog ma prowadzić do spotkania i nawiązania przyjaźni. To wymaga wyzbycia się uprzedzeń i lęków, a żeby się ich wyzbyć musimy sobie przebaczyć – poprosić Boga o przebaczenie i przebaczyć sobie nawzajem. 

 

Napisane w październiku 2017.

O Vassuli

Jej umysł spoczywa spokojnie
i patrzy tylko na Pana
jest Nim pochłonięta
w Nim umniejszona
Nim od środka rozświetlona

(116) Żywoty Świętych: Teodora i Dydym

Żywot i męczeństwo ś. Teodory dziewice,
i Dydyma żołnierza,
pisany od ś. Ambrożego, lib. 2. de virginitate, i Metafrasta.
i Lipom. Tom. 7. Żyła około roku Pańskiego, 300.¹

   Była jedna panienka w Aleksandriej, wiarą w Chrystusa Pana naszego napełniona, która z miłości ku Panu swemu, czystość panieńską swoję jemu oddała – a światem i rozkoszami gardząc, od ludzkich się oczu, zwłaszcza mężczyzny kryła. ²A iż była na ciele też jako i na duszy piękna – o niej słysząc pogaństwo, często ją widzieć pragnęli. Lecz panna barzo się tego strzegła, aby jej nikt nie widział. Aż z gniewu, wiedząc iż jest Chrześcijanką, wydali ją sędziemu, który na on czas abo na śmierć abo na służbę diabelską Chrześcijan szukał. Uciekać panna nie śmiała, aby o utratę panieństwa miedzy nieczystymi nie przyszła – k śmierci się raczej gotować, a więcej sobie utratę czystości, niżli zdrowia ważyć wolała. Gdy tedy przywiedziona jest przed sędziego – zbieżeli się oni nieczyści, którzy ją widzieć dawno chcieli a nie mogli – aby się tylko widzeniem urody jej cieszyli. Spytana o wiarę Chrześcijańską, wyznawała statecznie, iż Chrystusową jest służebnicą, i obcemi bogami i służbą bałwochwalską gardzi. Spytana też, czemuby za mąż nie szła? Oblubienicą się być Chrystusową, któremu oddała swoję czystość, powiedziała. Widząc sędzia, iż we wierze stateczna, w utracie czystości bojaźliwa, na męki gotowa, na wejźrzenie męskie wstydliwa – nalazł na nię taką radę, aby jej pierwej dla zachowania czystości, Boga i wiarę świętą odjął, a potym i dziewictwo jej stracił.
   Zadał jej dwie nieznośne rzeczy: abo ofiarę, powiada, czyń bogom – abo do domu nierządnego na stradanie nieuczciwe dziewictwa twego pójdziesz. ³Myśląc panienka iż oboja rzecz trudna, a obudwu koron, męczeńskiej i panieńskiej mieć nie mogła – wolała przy Panu Bogu, niżli przy cielesnej czystości zostać, mówiąc sobie: a co po mej czystości, jeśli Pana Boga odstąpię, a grzechem tak szkaradym bałwochwalstwa, pomazane serce moje będzie? Lepiej czystą duszę, niżli czyste ciało zachować. Wszak i Judyt wdowa ku podobaniu wszetecznemu oku, ubierała się – ale iż to dobrym sercem, dla Pana Boga czyniła, grzechu nie miała i dobrze się jej powiodło. Bo zachowując Bogu wiarę, i przy czystości się została, i ojczyznę swoję wybawiła. A co wiedzieć, jeśli ja tej łaski przed Bogiem nie najdę – może mię, gdy mu wiary dochowam, a jego się imienia nie zaprzę, przy czystości zostawić. Płakała tedy a milczała, a mówić tego nie chciała: wolę panieństwo stracić – ale w tym tylko słyszeć się dała: Nie chcę Chrystusa Boga mego odstąpić. ⁴I wiedziona jest na ludzki pośmiech i sromotę do domu nieczystości – a jednak gdziekolwiek święta panienka była, kościołem Bożym zostawała – a miejsce szkarade wadzić cnocie jej nie mogło. Zbieżeli się ludzie wszeteczni jako jastrząbowie około gołębiczki – uprzedzić chciał jeden drugiego – ⁵a panienka jakoby do kościoła jakiego przyszła, w niebo ręce podniózszy, wołała: Jezu, któryś lwią naturę dziewicy twej uskromił (na świętą Teklę wspomina) i Zuzanna za twoją pomocą nad plugawemi cudzołożniki górę otrzymała – nie dopuszczaj zmazać kościoła twego, tobie samemu poświęconego – złodzieje tajemne ode mnie odpędzicieś raczył – odpądź i te nasilniki jawne – aby sławiąc imię twoje, ja któram tu na plugastwo jest oddana, nieskażoną stąd wyniść mogła.
   Ledwie modlitwę skończyła, a owo się do niej żołnierz straszliwy, któremu wszyscy ustąpić musieli, wdarł. Przelęknie się panna, a przedsię w łasce Bożej nie zwątpi, myśląc: podobno mię zabić przyszedł. ⁶A on jej rzecze: Nie bój się siostro miła, na obronęm twoję przyszedł – zachować, nie tracić chcę czystość twoję – zmówwa się tak jakoby ty wyszła, a ja męczennikiem Chrystusowym zostać mógł. Weźmi szaty moje, a daj mi swoje – zataić się w tym ubierze i dziewictwa twego obronić możesz – twoja szata mnie prawdziwym żołnierzem, a moja ciebie dziewicą uczyni. Wychodząc zasłoń twarz wedle zwyczaju – bo stąd wychodzący ludzie wżdy się wstydzą, a żaden cię nie pozna. I spełniło się pismo:⁷ wilk z owcą paść się pospołu będą – oto wilk, oto owieczka, tak zgodnie i do ofiary Chrystusowej oboje sposobnie idą. Chwaląc za taką opatrzność Pana Boga, który sobie dufających nie omyla, uczyniła tak ś. Teodora – ubrała się jako żołnierz, i twarz zasłoniwszy, uszła jako ptak z sieci chytrych łowców. I rzecz się zstała niesłychana, z domu nierządnego z dziewictwem nieskażonym panna wyszła – ale panna i oblubienica Chrystusowa. Skoro panienka minęła, wszedł na ono miejsce drugi wszetecznik niewstydliwy – i obaczywszy żołnierza, przelękł się i zawołał: co się dzieje? z panny się zstał mąż. Słyszałem iż Chrystus z wody uczynił wino, pewnie i teraz z niewiasty uczynił męża – uciekajmy póki i z nas niewiast nie poczyni – i zawoła na drugich towarzyszy sprosności: uciekajcie, uciekajcie. Rozgłosi się rzecz ona dziwna po mieście – i posłał urząd, i tak nalazł. A dowiedziawszy się jako się rzecz ona działa – skazano żołnierza na śmierć. ⁸Tak z domu nierządnego nie tylko dziewice, ale i męczennicy pochodzili. Powiadają iż tam gdzie tego żołnierza (Dydymus mu było imię) ścinać miano, bieżała ona ś. Teodora, i swarzyła się z nim o męczeńską koronę, mówiąc: ⁹Czystościś ty mej obronił – alem ja ciebie o zastąpienie śmierci nie prosiła, i nie było tej zmowy miedzy nami – jam pojmana, jam sądzona, ustąp mi a idź wolno, dosyć żeś moje dziewictwo wyzwolił, nie chcę abyś mię od śmierci wyzwalał – mam sama ten dług czym zapłacić – nie chcę twej śmierci winna być – ciało moje nieczystości służyć nie może, ale męczeństwu może – nie wydzieraj mi dobrodziejstwa tego – a jeśli mi zajźrzysz męczeństwa, niech ja pierwej pod miecz idę, potym ty zostać męczennikiem Chrystusowym możesz – bo tobie czystości wziąć nie mogą, a mnie mogą – niech niepokalana do Chrystusa oblubienica idę. A on z drugiej strony mówił: pozostań siostro moja, jako cię raz Chrystus wyzwolił, tak i zawżdy niepomazaną zachować cię może – mnie na śmierć skazano – niech grzechy moje tym Chrystusowym świadectwem obmyję. Krótko mówiąc, oboje na śmierć sędzia on skazał. Pierwej panienka szyję pod miecz ściągnęła – potym i Dydymus towarzystwa jej wiernego pomógł – zarazem do wiecznej chwały przez takąż śmierć wstąpili, do Pana Boga naszego Jezusa, który króluje na wieki wiekom. Amen.

1  XIX April. Kwietnia.
2  Oczu ludzkich panny chronić się mają.
3  Wolała przy zbawieniu niżli przy cielesnej czystości zostać.
4  Wiedziona do nierządnego domu.
5  Modlitwa o obronę czystości.
6  Jako dziwnie P. Bóg czystości broni.
7  Iz 11.
8  Z domu nierządnego dziewice i męczennicy.
9  Swar o męczeństwo.

Źródło:
Ks. Piotr Skarga, Żywoty Świętych Stárego y Nowego Zakonu, ná káʒ̇dy dzień przez cáły rok, Kraków 1605, pomocniczo: Kraków 1598
Transkrypcja typu „B”: Jakub Szukalski

⋘ + ⋙

Powiązany obowiązek

Pamięć o jednym obowiązku
pociąga za sobą
pamięć o pozostałych.

Pamiętaj,
co tobie zadano
i wypełnij.

Znaki Serca

kołdra, którą się okrywam,
to Twoje Serce ♥
posiłek, który spożywam,
Serce ♥
od Ciebie są,
widzę w tym Twe Serce ♥

(4) List do Kościoła w Koryncie: Pokuta i nawrócenie

[s. 27:]

 

Pokuta i nawrócenie

   7. (1) Wszystko to piszemy, umiłowani, nie tylko po to, żeby was napominać, lecz po to również, by i sobie przypomnieć, bo przecież jesteśmy na tej samej arenie i ta sama walka nas czeka. (2) Dlatego też odłóżmy na bok owe próżne i bezużyteczne zabiegi, a powróćmy do chwalebnej i świętej reguły naszej tradycji³⁵ (3) i zobaczmy, co jest piękne, miłe i przyjemne w oczach Tego, który nas stworzył.
   (4) Zwróćmy nasze oczy na krew Chrystusa i rozważmy, jak bardzo jest ona droga³⁶ Jego Ojcu: wylana za nasze zbawienie, przyniosła całemu światu łaskę nawrócenia. (5) Przebiegnijmy myślą wszystkie pokolenia, a przekonamy się, że w każdym, jednym po drugim, dawał Pan okazję do pokuty³⁷ tym, którzy chcieli powrócić do Niego.
   (6) Noe nawoływał do nawrócenia i ci, co go posłuchali, zostali zbawieni.³⁸ (7) Jonasz zapowiedział ruinę Niniwitom, oni jednak pokutowali za grzechy swoje, a chociaż Bogu obcy, przebłagali go przecież swoimi prośbami i dostąpili zbawienia.³⁹
   8. (1) Słudzy łaski Bożej pod natchnieniem Ducha Świętego mówili o pokucie. (2) A mówił o pokucie i sam Władca wszechświata, dodając przysięgę: „Na moje życie, mówi Pan, nie chcę śmierci grzesznika, lecz jego nawrócenia”.⁴⁰ I dorzucił jeszcze łaskawe wezwanie:
   (3) „Domu Izraela, nawróćcie się z waszych nieprawości. Powiedz synom ludu mego: Jeśli wasze grzechy sięgną z ziemi do nieba, jeśli będą czerwieńsze od szkarłatu i czarniejsze od worka, a zwrócicie się do mnie z całego waszego serca i powiecie mi: Ojcze! wysłucham was jak ludu świętego”.⁴¹
   (4) A gdzie indziej czytamy jeszcze: „Obmyjcie się, czyści bądźcie! Usuńcie sprzed oczu moich niegodziwość dusz waszych! Połóżcie kres waszym niegodziwościom, uczcie się czynić dobrze, szukajcie sprawiedliwości, chrońcie skrzywdzonego, oddajcie słuszność sierocie, w obronie wdowy stawajcie. A przyjdźcie i spór ze Mną wiedźcie, mówi Pan, choćby grzechy wasze były jak szkarłat, jak śnieg wybieleją, choćby były jak purpura, wybieleją jak wełna. I jeśli zechcecie mnie słuchać, będziecie [s. 28:] spożywać dobre owoce ziemi, a jeśli nie zechcecie mnie słuchać, miecz was wytępi. Usta bowiem Pana to wyrzekły”.⁴²
   (5) Pragnąc zatem, aby wszyscy umiłowani Jego mieli udział w pokucie oto co Bóg postanowił swoją wszechmocną wolą.

[s. 110:]

   7. 1. Ταῦτα, ἀγαπητοί, οὐ μόνον ὑμᾶς νουθετοῦντες ἐπιστέλλομεν, ἀλλὰ καὶ ἑαυτοὺς ὑπομιμνήσκοντες· ἐν γὰρ τῷ αὐτῷ ἐσμὲν σκάμματι, καὶ ὁ αὐτὸς ἡμῖν ἀγὼν ἐπίκειται. 2. Διὸ ἀπολίπωμεν τὰς κενὰς καὶ ματαίας φροντίδας καὶ ἔλθωμεν ἐπὶ τὸν εὐκλεῆ καὶ σεμνὸν τῆς παραδόσεως ἡμῶν κανόνα 3. καὶ ἴδωμεν, τί καλὸν καὶ τί τερπνὸν καὶ τί προσδεκτὸν ἐνώπιον τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς. 4. Ἀτενίσωμεν εἰς τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ καὶ γνῶμεν, ὡς ἔστιν τίμιον τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ὅτι διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν ἐκχυθὲν παντὶ τῷ κόσμῳ μετανοίας χάριν ἐπήνεγκεν.
   5. Διέλθωμεν εἰς τὰς γενεὰς πάσας καὶ καταμάθωμεν, ὅτι ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ μετανοίας τόπον ἔδωκεν ὁ δεσπότης τοῖς [s. 112:] βουλομένοις ἐπιστραφῆναι ἐπ’ αὐτόν. 6. Νῶε ἐκήρυξεν μετάνοιαν καὶ οἱ ὑπακούσαντες ἐσώθησαν. 7. Ἰωνᾶς Νινευΐταις καταστροφὴν ἐκήρυξεν· οἱ δὲ μετανοήσαντες ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν αὐτῶν ἐξιλάσαντο τὸν θεὸν ἱκετεύσαντες καὶ ἔλαβον σωτηρίαν, καίπερ ἀλλότριοι τοῦ θεοῦ ὄντες.
   8. 1. Οἱ λειτουργοὶ τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ διὰ πνεύματος ἁγίου περὶ μετανοίας ἐλάλησαν 2. καὶ αὐτὸς δὲ ὁ δεσπότης τῶν ἁπάντων περὶ μετανοίας ἐλάλησεν μετὰ ὅρκου· «Ζῶ γὰρ ἐγώ, λέγει κύριος, οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ ὡς τὴν μετάνοιαν», προστιθεὶς καὶ γνώμην ἀγαθήν· 3. «Μετανοήσατε, οἶκος Ἰσραήλ, ἀπὸ τῆς ἀνομίας ὑμῶν· εἶπον τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ μου· Ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ἀπὸ τῆς γῆς ἕως τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐὰν ὦσιν πυρρότεραι κόκκου καὶ μελανώτεραι σάκκου, καὶ ἐπιστραφῆτε πρὸς μὲ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καὶ εἴπητε· Πάτερ, ἐπακούσομαι ὑμῶν ὡς λαοῦ ἁγίου.» 4. Καὶ ἐν ἑτέρῳ τόπῳ λέγει οὕτως· «Λούσασθε καὶ καθαροὶ γένεσθε, ἀφέλεσθε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μου· παύσασθε ἀπὸ τῶν πονηριῶν ὑμῶν, μάθετε καλὸν ποιεῖν, ἐκζητήσατε κρίσιν, ῥύσασθε ἀδικούμενον, κρίνατε ὀρφανῷ καὶ δικαιώσατε χήρᾳ, καὶ [s. 114:] δεῦτε καὶ διελεγχθῶμεν, λέγει κύριος· καὶ ἐὰν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ, ἐὰν δὲ ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ, καὶ ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ μου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· ἐὰν δὲ μὴ θέλητε μηδὲ εἰσακούσητέ μου, μάχαιρα ὑμᾶς κατέδεται· τὸ γὰρ στόμα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα.» 5. Πάντας οὖν τοὺς ἀγαπητοὺς αὐτοῦ βουλόμενος μετανοίας μετασχεῖν ἐστήριξεν τῷ παντοκρατορικῷ βουλήματι αὐτοῦ.

Przypisy:

35  Por. Indeks rzeczowy Tradycja.
36  1 P 1,19.
37  Por. Mdr 12,10.
38  Motyw nieznany w Biblii, wzięty prawdopodobnie z apokryfów.
39  Por. Jon 3,4-10; Mt 12,41; Łk 11,32.
40  Rz 18,23; 33,11.
41  Cytat nieznany. Por. Ez 18,30; Ps 103(102),11; Jr 19,22; Iz 1,8.
42  Iz 1,16-20.

Źródło:

Przekład polski:
Święty Klemens [Klemens Rzymski], List do Kościoła w Koryncie,
w: Ojcowie apostolscy, tłum. Anna Świderkówna, seria Pisma starochrześcijańskich pisarzy, t. 45, Warszawa 1990.

Wydanie greckie:
Clément de Rome, Épìtre aux Corinthiens, w: Sources chrétiennes 167, Paris 1971.

Przepisanie:
Jakub Szukalski (zapis polski), A. Jaubert (zapis grecki)

⋘ + ⋙